Check Digit Nedir?
Tanım
Check digit (kontrol hanesi), bir barkod numarasının en sağındaki hanedir ve numaranın doğru girilip girilmediğini kontrol etmeye yarar. Kendisinden önceki hanelerden matematiksel bir kuralla türetilir.
Amacı, numaranın elle yazılırken veya taranırken bozulup bozulmadığını yakalamaktır. Bir hane yanlış girildiğinde, hesaplanan check digit büyük olasılıkla mevcut olandan farklı çıkar ve hata anında fark edilir.
EAN-13, EAN-8, UPC-A, GTIN-14 ve ITF-14 gibi türlerin hepsi bir check digit içerir.
Nasıl hesaplanır
GS1 mod-10 yönteminde, check digit hariç haneler sağdan sola alınır ve sırayla 3 ve 1 ağırlıklarıyla çarpılır (en sağdaki gövde hanesi 3 alır). Bu çarpımların toplamı hesaplanır.
Ardından check digit = (10 − (toplam mod 10)) mod 10 formülüyle bulunur. Örneğin toplam 58 ise, 58 mod 10 = 8, 10 − 8 = 2 olur ve check digit 2'dir.
Bu adımları rakamlarınızla birlikte görmek için check digit hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Neden 3 ve 1 ağırlıkları
3 ve 1 ağırlıklarının dönüşümlü kullanımı, en sık görülen hataları yakalayacak şekilde seçilmiştir: tek bir hanenin yanlış yazılması ve çoğu bitişik hane yer değiştirmesi bu yöntemle tespit edilir.
Ağırlıkların hizası, hane sayısına değil sağdan başlama kuralına bağlıdır; bu yüzden aynı mantık 8, 12, 13 ve 14 haneli tüm GTIN'lerde tutarlı çalışır.
Bu basit ama etkili yöntem, on yıllardır milyarlarca barkodda güvenilir biçimde kullanılmaktadır.
Neleri yakalar, neleri yakalamaz
Check digit, tek hane hatalarını neredeyse her zaman yakalar. Çoğu bitişik yer değiştirme (örneğin 12 yerine 21 yazmak) de tespit edilir, ancak bunların bir kısmı aynı toplamı verip aynı check digit'i üretebildiği için gözden kaçabilir.
İki veya daha fazla hanenin aynı anda yanlış girildiği karmaşık hatalar da her zaman yakalanamaz. Yani check digit bir güvenlik önlemi değil, veri giriş bütünlüğü için bir denetimdir.
Bu sınırlar mod-10'un bilinen özellikleridir ve pratikte yeterince koruma sağlar.
Önemli sınırı
Doğru bir check digit yalnızca numaranın kendi içinde tutarlı olduğunu gösterir; numaranın gerçek bir ürüne kayıtlı, size ait veya "geçerli bir ürün" olduğunu kanıtlamaz.
Herhangi bir araç, geçerli check digit'e sahip bir numara üretebilir; bu, o numaranın GS1 tarafından tahsis edildiği anlamına gelmez. Numaranın kayıtlı olup olmadığını kontrol etmek için GS1'in resmi servisleri kullanılır.
Bir numarayı türüne göre doğrulamak için GTIN kontrol veya EAN-13 kontrol araçlarına bakabilirsiniz.