EAN-13 Nedir?
Tanım
EAN-13, perakendede en yaygın kullanılan 13 haneli 1D barkod türüdür. "EAN" başlangıçta European Article Number kısaltmasıydı; bugün küresel olarak kullanıldığı için International Article Number olarak anılır.
EAN-13, GTIN-13 ile aynı yapıya sahiptir: barkodun kendisi sembolojiyi, taşıdığı 13 haneli numara ise GTIN kimliğini ifade eder. Bir süpermarkette gördüğünüz neredeyse her ürünün üzerinde bu barkod bulunur.
Bir EAN-13 numarasını doğrulamak veya check digit'ini hesaplamak için EAN-13 kontrol aracını kullanabilirsiniz.
Yapısı
Bir EAN-13 numarası üç mantıksal bölümden oluşur: baştaki GS1 prefix'i, ortadaki ürün referansı ve sondaki tek haneli check digit. Prefix, numarayı hangi GS1 üye ofisinin tahsis ettiğini gösterir.
Örneğin 869 ile başlayan bir prefix, numaranın Türkiye GS1 ofisi tarafından tahsis edildiğine işaret eder. Prefix'ten sonraki haneler, firmaya atanan şirket öneki ile o firmanın belirlediği ürün numarasını içerir.
Önemli bir ayrım: prefix numaranın nereden tahsis edildiğini gösterir, ürünün nerede üretildiğini değil. 869 ile başlayan bir barkod, ürünün Türkiye'de üretildiğini kanıtlamaz.
Check digit
13. hane, önceki 12 haneden GS1 mod-10 yöntemiyle hesaplanan bir check digit'tir. Amacı, numaranın elle yazılırken veya taranırken hatalı girilip girilmediğini yakalamaktır.
Hesaplamada haneler sağdan sola 1 ve 3 ağırlıklarıyla çarpılır, toplanır ve check digit = (10 − (toplam mod 10)) mod 10 formülüyle bulunur. Adım adım görmek için check digit hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Tek bir hanenin yanlış yazılması neredeyse her zaman farklı bir check digit üretir, bu yüzden hata anında fark edilir; ancak bu yöntem her tür hatayı (örneğin bazı hane yer değiştirmelerini) yakalamaz.
EAN-13 ile UPC ilişkisi
12 haneli UPC-A, başına bir 0 eklenerek geçerli bir EAN-13 olarak temsil edilebilir. Bu yüzden birçok sistem UPC numaralarını 13 haneye dolgulayarak saklar ve iki tür birbirine uyumludur.
Her ikisi de GTIN ailesine aittir: EAN-13 bir GTIN-13, UPC-A ise bir GTIN-12'dir. Farklı uzunlukları tek yapıda değerlendirmek için GTIN kontrol aracına bakabilirsiniz.
UPC hakkında daha fazla bilgi için UPC nedir yazısını okuyabilirsiniz.
Ne zaman kullanılır
EAN-13, bir mağaza kasasında taranacak tekil satış birimleri için standarttır; giyimden gıdaya, kozmetikten kitaba kadar çoğu perakende ürününde uygundur. Ambalajda yeterli yer varsa varsayılan seçimdir.
Ambalaj EAN-13'e fiziksel olarak yer bırakmayacak kadar küçükse, onun yerine 8 haneli EAN-8 kullanılır. Koli ve kutu düzeyinde ise ITF-14 tercih edilir.
Yazdırmaya hazır bir EAN-13 görseli üretmek için barkod oluşturucu aracını kullanabilirsiniz.
Önemli sınır
Geçerli bir EAN-13 barkodu oluşturmak, o numaranın bir ürüne kayıtlı veya size ait olduğunu göstermez. Herhangi bir araç check digit'i doğru bir görsel üretebilir, ama bu resmi bir tahsis değildir.
Perakende zincirlerinde satılacak ürünler için benzersiz, kayıtlı bir GTIN gerekir; bu numaralar GS1'e başvurularak alınır. Bu site resmi GS1 numarası vermez.
Numaranın gerçekten kayıtlı olup olmadığını kontrol etmek için GS1'in Verified by GS1 gibi resmi servisleri kullanılır.