GTIN Nedir?
Tanım
GTIN (Global Trade Item Number), ticari ürünleri küresel olarak benzersiz biçimde tanımlayan GS1 numara ailesidir. EAN, UPC ve ITF-14 numaralarının hepsi birer GTIN'dir; GTIN bunların ortak üst kavramıdır.
GTIN bir barkod türü değil, bir kimlik numarasıdır. Aynı GTIN farklı sembolojilerle (EAN-13, ITF-14 gibi) basılabilir; barkod, numarayı taşıyan görsel biçimdir.
Bir GTIN'i doğrulamak ve türünü öğrenmek için GTIN kontrol aracını kullanabilirsiniz.
GTIN uzunlukları
Dört GTIN uzunluğu vardır: GTIN-8 (EAN-8, küçük ürünler), GTIN-12 (UPC-A, Kuzey Amerika perakendesi), GTIN-13 (EAN-13, en yaygın) ve GTIN-14 (koli/kutu düzeyi).
Hangi uzunluğun kullanılacağı ürünün türüne ve ambalaj düzeyine bağlıdır. Tekil satış birimi genelde GTIN-13 (veya GTIN-12) taşırken, o birimlerin toplandığı koli GTIN-14 taşır.
Her uzunluk, kavramsal olarak aynı GTIN ailesine aittir ve check digit'i aynı yöntemle hesaplanır.
GTIN-14 ve normalleştirme
Farklı uzunluktaki GTIN'ler, başlarına sıfır eklenerek 14 haneye "normalize" edilebilir. Örneğin bir GTIN-13, başına bir 0 eklenerek 14 haneli olarak saklanır; bu GTIN-14 formatı, veritabanlarında tek tip depolama için standart yöntemdir.
Bu sayede bir ERP veya envanter sistemi, 8, 12, 13 ve 14 haneli numaraları tek bir 14 haneli kolonda tutabilir ve eşleştirmeleri basitleştirir. GTIN kontrol aracı size bu dolgulu formu verir.
Normalleştirme yalnızca depolama biçimidir; barkod olarak basılırken uygun sembolojinin doğal uzunluğu kullanılır.
Check digit ve doğrulama
Her GTIN'in son hanesi bir check digit'tir ve GS1 mod-10 yöntemiyle hesaplanır: haneler sağdan sola 3 ve 1 ağırlıklarıyla çarpılıp toplanır ve son hane buna göre belirlenir. Adım adım hesap için check digit hesaplama aracına bakın.
Check digit, numaranın yazım veya tarama sırasında bozulup bozulmadığını yakalar. Ancak bu yalnızca teknik bir bütünlük kontrolüdür.
Doğru bir check digit, numaranın gerçek bir ürüne kayıtlı olduğunu göstermez; yalnızca numaranın kendi içinde tutarlı olduğunu gösterir.
EAN/UPC ile ilişki
EAN-13 bir GTIN-13, UPC-A bir GTIN-12, EAN-8 bir GTIN-8'dir. Yani günlük hayatta "barkod numarası" dediğimiz şey aslında bir GTIN'dir; farklı isimler farklı uzunlukları ve bölgesel gelenekleri yansıtır.
Bu isimlerin çokluğu tarihsel nedenlerden kaynaklanır; GS1 tüm bu sistemleri tek bir GTIN çerçevesi altında birleştirmiştir.
Tekil türlerle ilgili ayrıntılar için EAN-13 nedir ve UPC nedir yazılarını okuyabilirsiniz.
Önemli not
GTIN'in check digit'inin doğru olması, o numaranın gerçek bir ürüne kayıtlı veya size ait olduğunu göstermez. Herhangi bir araç geçerli check digit'e sahip bir GTIN üretebilir.
Gerçek, benzersiz bir GTIN edinmek için GS1 gibi yetkili bir kuruluşa başvurmak gerekir; bu site resmi GTIN tahsis etmez. Kayıt doğrulaması için Verified by GS1 gibi servisler kullanılır.
Kısacası: geçerli GTIN ≠ kayıtlı ürün. Bu ayrımı akılda tutmak, özellikle e-ticaret ve tedarik zincirinde yanlış anlamaları önler.